Nội dung bài viết:
1. Đặt vấn đề
“Diễn biến hòa bình” (DBHB) là chiến lược toàn diện của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực phản động nhằm lật đổ chế độ chính trị ở các nước xã hội chủ nghĩa và các nước tiến bộ bằng các biện pháp phi chiến tranh, sử dụng tổng hợp các công cụ chính trị, kinh tế, văn hóa, tư tưởng, ngoại giao, truyền thông… Kể từ khi Liên Xô và các nước Đông Âu sụp đổ (1989-1991), chiến lược DBHB được các thế lực thù địch điều chỉnh, hoàn thiện và đẩy mạnh với cường độ ngày càng cao, thủ đoạn ngày càng tinh vi, nhằm xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, lật đổ chế độ xã hội chủ nghĩa, biến Việt Nam thành thuộc địa kinh tế và vệ tinh chính trị của các nước lớn.
Tỉnh Tuyên Quang, với vị thế là trung tâm của vùng Việt Bắc, nơi có nhiều di tích lịch sử cách mạng quan trọng (Tân Trào, Kim Bình, Nà Nưa…), có cao nguyên đá Đồng Văn, có đường biên giới dài 277,7 km, là một “trọng điểm” trong chiến lược DBHB của các thế lực thù địch. Chúng tập trung chống phá nhằm làm suy yếu niềm tin của nhân dân, phá hoại môi trường giáo dục, văn hóa, gây mất ổn định an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội.
Trước tình hình đó, việc nhận diện một cách khoa học, toàn diện, sâu sắc các âm mưu, thủ đoạn DBHB trên ba mặt trận giáo dục, văn hóa, an ninh, đồng thời đề ra các giải pháp đấu tranh phản bác hiệu quả, gắn với thực tiễn sinh động của tỉnh Tuyên Quang, có ý nghĩa lý luận và thực tiễn vô cùng cấp bách. Đây không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan chuyên trách (Công an, Quân đội, ngành Giáo dục, ngành Văn hóa…), mà còn là trách nhiệm của toàn Đảng bộ, toàn quân, toàn dân các dân tộc trong tỉnh, đặc biệt là đội ngũ cán bộ, đảng viên.
Bài viết này được thực hiện nhằm góp phần làm sáng tỏ một cách hệ thống vấn đề nêu trên, từ đó nâng cao cảnh giác, chủ động phòng ngừa, kiên quyết đấu tranh, góp phần bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, giữ vững ổn định chính trị - xã hội trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang trong tình hình mới.
2. Cơ sở lý luận: chiến lược “Diễn biến hòa bình” và ba mặt trận trọng yếu
2.1. Bản chất, mục tiêu và các thủ đoạn cơ bản của chiến lược “Diễn biến hòa bình”
Bản chất: Chiến lược DBHB là sự tiếp nối của chủ nghĩa thực dân mới, là hình thức chiến tranh xâm lược thời hậu chiến tranh lạnh, sử dụng các biện pháp phi quân sự, phi bạo lực, kết hợp với sức mạnh tổng hợp (kinh tế, tài chính, văn hóa, tư tưởng, ngoại giao, kỹ thuật, truyền thông…) nhằm gây bất ổn về chính trị, kinh tế, xã hội, tạo điều kiện thuận lợi để can thiệp từ bên ngoài hoặc thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” từ bên trong, dẫn đến sụp đổ chế độ.
Mục tiêu: Xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, lật đổ chế độ xã hội chủ nghĩa, thiết lập chế độ tư bản chủ nghĩa theo định hướng của phương Tây, biến Việt Nam thành một nước phụ thuộc vào các nước đế quốc.
Các thủ đoạn cơ bản (áp dụng chung):
Lợi dụng các vấn đề “dân chủ”, “nhân quyền”, “tự do báo chí”, “tự do tôn giáo”… để can thiệp vào công việc nội bộ của Việt Nam.
Thúc đẩy “đa nguyên chính trị”, “đa đảng đối lập”, phủ nhận vai trò lãnh đạo duy nhất của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Xuyên tạc chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, phủ nhận con đường đi lên chủ nghĩa xã hội.
Lợi dụng những thiếu sót, khuyết điểm, tiêu cực trong quản lý kinh tế - xã hội, tham nhũng, lãng phí để kích động, thổi phồng, quy chụp cho toàn bộ chế độ.
Đẩy mạnh “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ thông qua tác động tư tưởng, lối sống, tình cảm, đạo đức, đặc biệt là với cán bộ, đảng viên, trí thức, văn nghệ sĩ, sinh viên, học sinh.
Sử dụng không gian mạng làm địa bàn chủ yếu để tuyên truyền, kích động, phát tán tin giả, tin xấu độc, tổ chức các hoạt động chống phá.
2.2. Vì sao các thế lực thù địch chọn giáo dục, văn hóa, an ninh là ba mặt trận trọng yếu?
Mặt trận giáo dục: Giáo dục là nơi đào tạo ra “chủ nhân tương lai của đất nước”, là nơi hình thành và phát triển nhân cách, thế giới quan, nhân sinh quan, lý tưởng, đạo đức, lối sống cho thế hệ trẻ. Nếu các thế lực thù địch xâm nhập, phá hoại được mặt trận giáo dục, chúng có thể làm chệch hướng mục tiêu đào tạo, làm suy thoái đạo đức, phai nhạt lý tưởng xã hội chủ nghĩa, gieo rắc tư tưởng sùng ngoại, thực dụng, cá nhân chủ nghĩa, từ đó tạo ra một thế hệ “bất mãn”, “hoài nghi”, sẵn sàng chống đối chế độ. Như V.I. Lênin đã từng cảnh báo: “Ở đâu có nhà trường, ở đó có sự đấu tranh giai cấp”.
Mặt trận văn hóa: Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là “hồn cốt” của dân tộc. Một khi văn hóa bị xâm hại, bản sắc dân tộc bị mai một, lòng tự hào, tự tôn dân tộc bị suy giảm, thì sức đề kháng của toàn xã hội trước các luận điệu xuyên tạc, phá hoại sẽ bị suy yếu trầm trọng. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Văn hóa soi đường cho quốc dân đi”. Nếu con đường ấy bị che khuất, bị bóp méo, thì dân tộc sẽ lạc lối. Các thế lực thù địch thực hiện “xâm lăng văn hóa” thông qua các sản phẩm văn hóa đồi trụy, bạo lực, phản giáo dục, quảng bá lối sống phương Tây, coi thường các giá trị truyền thống tốt đẹp, từng bước “phi dân tộc hóa”, “tây hóa” tư duy và lối sống của người Việt Nam.
Mặt trận an ninh: Lực lượng công an, quân đội là “thanh bảo kiếm” bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ, bảo vệ nhân dân. Nếu các thế lực thù địch có thể thâm nhập, phá hoại được mặt trận an ninh, làm suy yếu lòng trung thành, bản lĩnh chính trị, năng lực chiến đấu của lực lượng vũ trang, thì “lá chắn” cuối cùng của chế độ sẽ bị phá vỡ. Chúng tìm cách “diễn biến hòa bình” ngay trong lực lượng vũ trang bằng các thủ đoạn như: lợi dụng các vụ việc tiêu cực, sai phạm của một bộ phận cán bộ, chiến sĩ để xuyên tạc, bôi nhọ; kích động tư tưởng “bất mãn” về chế độ chính sách; gieo rắc tư tưởng “phi chính trị hóa quân đội”; tìm cách mua chuộc, lôi kéo, dụ dỗ cán bộ, chiến sĩ làm việc cho chúng.
Ba mặt trận này có mối quan hệ biện chứng, tác động qua lại lẫn nhau. Giáo dục suy thoái sẽ dẫn đến văn hóa suy đồi; văn hóa suy đồi sẽ làm tha hóa lực lượng an ninh; lực lượng an ninh suy yếu thì chế độ không thể trụ vững. Do đó, đấu tranh phản bác DBHB trên ba mặt trận này phải được tiến hành một cách đồng bộ, toàn diện, có trọng tâm, trọng điểm.
3. Nhận diện chiến lược “Diễn Biến Hòa Bình” trên ba mặt trận tại tỉnh Tuyên Quang
3.1. Trên mặt trận giáo dục
Âm mưu, thủ đoạn:
Các thế lực thù địch tập trung chống phá trên mặt trận giáo dục tại Tuyên Quang với các thủ đoạn chủ yếu sau:
Một là, xuyên tạc nội dung giáo dục lý luận chính trị, lịch sử Đảng, lịch sử dân tộc. Chúng phát tán các tài liệu, bài viết, video clip xuyên tạc vai trò lãnh đạo của Đảng trong các cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, xuyên tạc các sự kiện lịch sử quan trọng diễn ra trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang (như Đại hội Quốc dân Tân Trào, Lễ ra mắt Chính phủ lâm thời…), cho rằng đó chỉ là “sắp đặt”, “cường điệu hóa”. Chúng cố tình so sánh, đối chiếu một cách thiếu khách quan, phiến diện giữa chế độ xã hội chủ nghĩa và chế độ tư bản chủ nghĩa, nhằm làm cho học sinh, sinh viên hoài nghi, mất niềm tin vào con đường xã hội chủ nghĩa.
Hai là, lợi dụng một số tồn tại, hạn chế của ngành giáo dục (chương trình, sách giáo khoa, thi cử, dạy thêm học thêm, bạo lực học đường, đạo đức nhà giáo…) để thổi phồng, quy chụp, kêu gọi “đổi mới căn bản, toàn diện” nhưng thực chất là muốn xóa bỏ nền giáo dục xã hội chủ nghĩa, thay thế bằng mô hình giáo dục tư bản chủ nghĩa phương Tây. Chúng kích động phụ huynh, học sinh, giáo viên tham gia các hoạt động “phản đối”, “biểu tình” liên quan đến các vấn đề nóng của giáo dục.
Ba là, quảng bá các sản phẩm văn hóa phẩm độc hại trong môi trường học đường. Lợi dụng sự phát triển của internet, mạng xã hội, chúng tuồn vào các trường học (từ tiểu học đến trung học phổ thông, cao đẳng, đại học) các game bạo lực, phim ảnh khiêu dâm, các bài hát, clip có nội dung phản cảm, kích động bạo lực, lối sống buông thả, ích kỷ, coi thường kỷ cương, phép nước.
Bốn là, lợi dụng các tổ chức, dự án nước ngoài tài trợ cho giáo dục để “gửi gắm” những nội dung tuyên truyền, xuyên tạc, định hướng tư tưởng. Chúng viện trợ sách báo, tài liệu, chương trình đào tạo, nhưng trong đó chứa đựng những quan điểm lệch lạc, phủ nhận các giá trị truyền thống, cổ súy cho lối sống phương Tây, làm suy giảm lòng yêu nước, tự hào dân tộc của học sinh, sinh viên.
Thực tiễn sinh động từ Tuyên Quang:
Theo báo cáo của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Tuyên Quang, trong năm 2025 và quý I năm 2026, trên địa bàn tỉnh đã phát hiện và xử lý một số vụ việc liên quan đến việc học sinh, sinh viên truy cập, chia sẻ các thông tin xấu độc, các bài viết có nội dung chống phá Đảng, Nhà nước trên mạng xã hội. Đặc biệt, có một số đối tượng học sinh bị các thế lực xấu lôi kéo, dụ dỗ tham gia vào các “hội nhóm kín” có mục đích tuyên truyền, kích động chống đối.
Các cơ quan chức năng cũng phát hiện một số giáo viên, giảng viên có biểu hiện “nói xấu chế độ”, “bình luận lệch lạc” trên mạng xã hội về các vấn đề chính trị, xã hội. Có trường hợp, một giảng viên của trường cao đẳng trên địa bàn tỉnh đã bị xử lý kỷ luật vì đăng tải bài viết có nội dung xuyên tạc lịch sử, phủ nhận công lao của Đảng trong công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc[1].
3.2. Trên mặt trận văn hóa
Âm mưu, thủ đoạn:
Các thế lực thù địch coi mặt trận văn hóa là “đột phá khẩu” quan trọng nhất trong chiến lược DBHB. Trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang, chúng thực hiện các thủ đoạn sau:
Một là, xuyên tạc, bôi nhọ, hạ thấp các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam nói chung và của các dân tộc Tuyên Quang nói riêng. Chúng cho rằng văn hóa dân tộc là “lạc hậu”, “bảo thủ”, “cản trở sự phát triển”. Chúng cổ súy lối sống “hiện đại” kiểu phương Tây, coi đó là “văn minh”, “tiến bộ”. Chúng cố tình làm lu mờ, thậm chí phủ nhận các giá trị như lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, “lá lành đùm lá rách”.
Hai là, quảng bá các sản phẩm văn hóa ngoại lai, đồi trụy, bạo lực, phản cảm. Lợi dụng các nền tảng trực tuyến (YouTube, Facebook, TikTok…), chúng tuồn vào Tuyên Quang các bộ phim, ca khúc, clip có nội dung khiêu dâm, bạo lực, cờ bạc, ma túy, lối sống thác loạn. Những sản phẩm này được “xào nấu” dưới dạng “giải trí”, “hài hước”, “thử thách”, nhưng thực chất là đầu độc văn hóa, làm băng hoại đạo đức xã hội, đặc biệt là giới trẻ.
Ba là, lợi dụng các lễ hội truyền thống, các hoạt động văn hóa - nghệ thuật để “gửi gắm” những nội dung phản động. Chúng có thể trà trộn vào các đoàn nghệ thuật, các đội tuyên truyền lưu động, lợi dụng sự thiếu kiểm soát của chính quyền cơ sở để biểu diễn những tiết mục, kịch bản có nội dung xấu, kích động. Hoặc chúng tìm cách mua chuộc, lôi kéo một số nghệ nhân, văn nghệ sĩ để tuyên truyền, cổ súy cho những quan điểm sai trái.
Bốn là, tấn công vào các danh nhân văn hóa, các anh hùng dân tộc của Tuyên Quang. Chúng xuyên tạc, bôi nhọ công lao, phẩm chất đạo đức của các vị anh hùng đã hy sinh vì nền độc lập tự do của Tổ quốc. Chúng cố tình “giải thiêng” các di tích lịch sử - văn hóa, biến những nơi linh thiêng, có ý nghĩa giáo dục truyền thống to lớn thành những địa điểm du lịch tầm thường, hoặc đồn thổi những điều sai trái, mê tín dị đoan.
Thực tiễn sinh động từ Tuyên Quang:
Trong những năm gần đây, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tuyên Quang đã phối hợp với các lực lượng chức năng phát hiện, ngăn chặn và xử lý nhiều vụ việc vi phạm trên lĩnh vực văn hóa. Điển hình như vụ việc tổ chức biểu diễn “thời trang” phản cảm tại một lễ hội truyền thống ở huyện Sơn Dương (năm 2025); vụ việc phát tán video clip ca nhạc có nội dung khiêu dâm, cổ súy lối sống buông thả trên địa bàn thành phố Tuyên Quang (tháng 2 năm 2026). Các lực lượng chức năng cũng phát hiện nhiều trường hợp lợi dụng mạng xã hội để bôi nhọ, xúc phạm các danh nhân, anh hùng dân tộc của địa phương.[2].
Đặc biệt, các thế lực thù địch còn lợi dụng các hoạt động “từ thiện”, “nhân đạo” của một số tổ chức phi chính phủ (NGO) để lén lút đưa vào các bản làng vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số những tài liệu, ấn phẩm có nội dung xuyên tạc, kích động, làm ảnh hưởng đến an ninh tư tưởng, đời sống văn hóa của đồng bào.
3.3. Trên mặt trận an ninh
Âm mưu, thủ đoạn:
Mặt trận an ninh (bao gồm Công an, Quân đội) là “lá chắn thép” bảo vệ Đảng, Nhà nước, chế độ và nhân dân. Các thế lực thù địch nhận thức rõ điều đó, nên chúng dành nhiều công sức, thủ đoạn để chống phá, nhằm làm suy yếu lực lượng này. Trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang, chúng tập trung vào các thủ đoạn:
Một là, lợi dụng những khó khăn, vướng mắc trong đời sống của cán bộ, chiến sĩ công an, quân đội (như chế độ tiền lương, nhà ở, công tác, thuyên chuyển…) để kích động tư tưởng “bất mãn”, “chán nản”, làm giảm sút ý chí chiến đấu, tinh thần phục vụ nhân dân.
Hai là, tìm cách xâm nhập, mua chuộc, lôi kéo cán bộ, chiến sĩ, nhất là những người có chức vụ, quyền hạn, để thu thập bí mật quốc gia, phá hoại các kế hoạch, phương án bảo vệ an ninh, trật tự. Chúng có thể sử dụng “điệp vụ tình báo”, “gián điệp mạng” để tiếp cận, dụ dỗ, thậm chí “tống tiền” nếu cần thiết.
Ba là, lợi dụng các vụ việc tiêu cực, sai phạm của một bộ phận cán bộ công an, quân đội (nếu có) để thổi phồng, quy chụp, kêu gọi “xóa bỏ lực lượng công an, quân đội”, “phi chính trị hóa quân đội”, “giải tán công an chính trị”. Chúng đưa ra các luận điệu như: “Công an, quân đội là công cụ đàn áp của đảng độc tài”, “Quân đội không được trung thành với một đảng cầm quyền”,… để gây hoang mang, chia rẽ nội bộ, làm giảm uy tín của lực lượng vũ trang trong nhân dân.
Bốn là, lợi dụng các tình huống phức tạp về an ninh, trật tự (khiếu kiện đông người, tụ tập gây rối, bạo loạn…) để kêu gọi lực lượng công an, quân đội “không làm nhiệm vụ”, “bãi công”, “bỏ vị trí”. Chúng có thể trực tiếp kích động, xúi giục cán bộ, chiến sĩ vi phạm kỷ luật, chống đối cấp trên, bất tuân mệnh lệnh.
Thực tiễn sinh động từ Tuyên Quang:
Công an tỉnh Tuyên Quang đã phát hiện và xử lý một số vụ việc các đối tượng xấu tìm cách tiếp cận, móc nối với cán bộ, chiến sĩ (nhất là các chiến sĩ nghĩa vụ, cán bộ trẻ) qua mạng xã hội, hứa hẹn “hỗ trợ tài chính”, “giới thiệu việc làm sau khi xuất ngũ” để thu thập thông tin, kích động tư tưởng chống đối. Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh cũng ghi nhận một số trường hợp binh sĩ bị các đối tượng xấu lợi dụng, xúi giục bỏ trốn khỏi đơn vị, hoặc có biểu hiện nghi ngờ, hoài nghi về mục đích, lý tưởng chiến đấu.[3]
Bên cạnh đó, các thế lực thù địch còn thường xuyên đăng tải các bài viết, video clip có nội dung bôi nhọ lực lượng công an, quân đội trên không gian mạng. Chúng cắt ghép hình ảnh, tạo dựng các “tình huống giả” để quy kết lực lượng vũ trang “đàn áp người dân vô tội”, “vi phạm nhân quyền”… Mặc dù các cơ quan chức năng đã kịp thời ngăn chặn, xử lý, nhưng những thông tin xấu độc này vẫn gây ra những tác động tiêu cực nhất định đến dư luận xã hội, đặc biệt là trên không gian mạng.
4. Đánh giá thực trạng công tác đấu tranh phản bác “diễn biến hòa bình” trên ba mặt trận tại Tuyên Quang
4.1. Những kết quả tích cực
Dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Tỉnh ủy, sự chỉ đạo quyết liệt của Ủy ban nhân dân tỉnh, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, công tác đấu tranh phản bác chiến lược DBHB trên ba mặt trận giáo dục, văn hóa, an ninh tại Tuyên Quang đã đạt được những kết quả đáng khích lệ:
Về nhận thức: Cấp ủy, chính quyền, các ban, ngành, đoàn thể từ tỉnh đến cơ sở đã nhận thức ngày càng sâu sắc hơn về âm mưu, thủ đoạn, sự nguy hiểm của chiến lược DBHB, cũng như tầm quan trọng của việc chủ động đấu tranh, phản bác trên ba mặt trận trọng yếu này. Công tác giáo dục chính trị tư tưởng, tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật được đẩy mạnh.
Về thể chế, cơ chế: Tỉnh đã ban hành nhiều văn bản lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn cụ thể về công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng, đấu tranh phản bác DBHB, trong đó có các văn bản chuyên sâu cho từng lĩnh vực (giáo dục, văn hóa, an ninh). Các cơ chế phối hợp giữa Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy, Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch, Công an tỉnh, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh… được thiết lập và vận hành ngày càng hiệu quả.
Về tổ chức lực lượng: Lực lượng chuyên trách (cán bộ an ninh, tình báo, cán bộ tuyên giáo, thanh tra văn hóa, thanh tra giáo dục…) được củng cố, nâng cao chất lượng. Lực lượng báo cáo viên, tuyên truyền viên, cộng tác viên dư luận xã hội được đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên. Đội ngũ giáo viên, giảng viên, cán bộ làm công tác văn hóa - nghệ thuật, cán bộ chiến sĩ công an, quân đội được trang bị kiến thức, kỹ năng nhận diện và đấu tranh với DBHB.
Về kết quả cụ thể: Hàng năm, các cơ quan chức năng của tỉnh đã phát hiện, ngăn chặn, xử lý hàng chục vụ việc liên quan đến hoạt động DBHB trên các mặt trận giáo dục, văn hóa, an ninh. Hàng trăm tin giả, tin xấu độc, bài viết xuyên tạc trên không gian mạng đã được phát hiện, bác bỏ, gỡ bỏ. Nhiều đối tượng có hành vi vi phạm đã bị xử lý hành chính, xử lý kỷ luật, thậm chí bị khởi tố hình sự. Lòng tin của nhân dân các dân tộc trong tỉnh đối với Đảng, Nhà nước, lực lượng vũ trang được củng cố và nâng cao.
4.2. Những hạn chế, bất cập và nguyên nhân
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác nhận diện và phản bác DBHB trên ba mặt trận trọng yếu tại Tuyên Quang vẫn còn một số hạn chế, bất cập:
Một là, công tác dự báo, phát hiện sớm các âm mưu, thủ đoạn mới của địch đôi khi còn chậm, chưa kịp thời. Các thế lực thù địch thay đổi thủ đoạn rất nhanh, đặc biệt là trên không gian mạng, trong khi lực lượng chuyên trách của tỉnh đôi khi còn bị động, lúng túng trong xử lý.
Hai là, hình thức, phương pháp đấu tranh trên một số lĩnh vực còn đơn điệu, thiếu hấp dẫn, sức thuyết phục chưa cao. Việc kết hợp giữa “xây” và “chống”, giữa đấu tranh trực diện và đấu tranh gián tiếp, giữa lý luận và thực tiễn sinh động có lúc, có nơi chưa thực sự khéo léo, hiệu quả.
Ba là, sự phối hợp giữa các lực lượng, các ngành, các cấp trong đấu tranh phản bác DBHB đôi khi còn thiếu đồng bộ, nhịp nhàng. Vẫn còn tình trạng “mạnh ai nấy làm”, chia sẻ thông tin chưa kịp thời, thiếu cơ chế phối hợp liên ngành thực sự hiệu quả.
Bốn là, nguồn lực (nhân lực, kinh phí, cơ sở vật chất, trang thiết bị) dành cho công tác đấu tranh phản bác DBHB, nhất là trên mặt trận giáo dục và văn hóa, còn hạn chế. Đội ngũ cán bộ chuyên trách còn mỏng, chưa đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ.
Nguyên nhân của những hạn chế trên bao gồm:
Nhận thức của một bộ phận cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp cơ sở về sự nguy hiểm, tinh vi của chiến lược DBHB chưa thực sự đầy đủ, sâu sắc.
Công tác tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận về đấu tranh phản bác DBHB trên các mặt trận cụ thể còn chưa được chú trọng đúng mức.
Sự phát triển như vũ bão của công nghệ thông tin, truyền thông, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), mạng xã hội, tạo ra nhiều thách thức mới, vượt quá khả năng kiểm soát, xử lý của các cơ quan chức năng trong một số thời điểm.
Năng lực, kỹ năng của một bộ phận cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ trẻ, trong việc nhận diện, phân tích, phản bác các luận điệu DBHB trên không gian mạng còn yếu.
5. Giải pháp tăng cường hiệu quả nhận diện và phản bác “Diễn biến hòa bình” trên ba mặt trận
5.1. Nhóm giải pháp về nâng cao nhận thức, bản lĩnh chính trị
Một là, tiếp tục quán triệt sâu sắc, đầy đủ các nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Đảng về bảo vệ nền tảng tư tưởng, đấu tranh phản bác DBHB, nhất là Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị, các văn bản hướng dẫn của Ban Bí thư, của Tỉnh ủy. Tổ chức học tập, thảo luận, kiểm tra, đánh giá nghiêm túc trong toàn Đảng bộ, toàn quân, toàn dân.
Hai là, đẩy mạnh giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước trong hệ thống nhà trường các cấp, từ mầm non đến đại học, cao đẳng, dạy nghề. Đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy các môn lý luận chính trị, lịch sử Đảng, lịch sử dân tộc theo hướng sinh động, hấp dẫn, gắn lý luận với thực tiễn địa phương, thực tiễn cuộc sống.
Ba là, tăng cường giáo dục lòng yêu nước, tự hào dân tộc, truyền thống cách mạng, đặc biệt là truyền thống của quê hương “Thủ đô kháng chiến” Tuyên Quang. Tổ chức các hoạt động ngoại khóa, về nguồn, tham quan các di tích lịch sử - văn hóa, gặp gỡ các nhân chứng lịch sử, các Mẹ Việt Nam Anh hùng, các thương binh, bệnh binh, cựu chiến binh.
5.2. Nhóm giải pháp về bảo vệ và phát triển văn hóa, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh
Một là, triển khai thực hiện hiệu quả Chiến lược phát triển văn hóa Việt Nam đến năm 2030 của Thủ tướng Chính phủ, Chương trình hành động của Tỉnh ủy về phát triển văn hóa, con người Tuyên Quang. Tập trung bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc, gắn với phát triển du lịch bền vững trên địa bàn.
Hai là, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trong trường học, trong cơ quan, đơn vị, trong cộng đồng dân cư. Phát động các phong trào “Trường học văn hóa”, “Cơ quan văn hóa”, “Thôn, bản văn hóa”, “Gia đình văn hóa”. Kiên quyết bài trừ các hủ tục lạc hậu, tệ nạn xã hội, văn hóa phẩm độc hại.
Ba là, tăng cường quản lý nhà nước về văn hóa, đặc biệt là văn hóa trên không gian mạng. Thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân có hành vi sản xuất, phát hành, lưu hành, quảng bá các sản phẩm văn hóa vi phạm pháp luật, có nội dung xấu độc, phản động.
5.3. Nhóm giải pháp về tăng cường tiềm lực an ninh, quốc phòng
Một là, xây dựng lực lượng công an, quân đội trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức, đạo đức, lối sống, trình độ, năng lực chiến đấu. Tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc, với nhân dân. Nâng cao cảnh giác, chủ động phát hiện, ngăn chặn, vô hiệu hóa mọi âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch.
Hai là, chú trọng công tác bảo vệ chính trị nội bộ, đặc biệt là trong lực lượng vũ trang. Thường xuyên rà soát, sàng lọc, loại bỏ những phần tử cơ hội, thoái hóa, biến chất, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” ra khỏi đảng, ra khỏi lực lượng. Thực hiện nghiêm túc nguyên tắc tập trung dân chủ, kỷ luật, kỷ cương.
Ba là, xây dựng “thế trận an ninh nhân dân”, “thế trận quốc phòng toàn dân” vững chắc. Đẩy mạnh phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”, “Toàn dân tham gia phòng, chống tội phạm”. Phát huy vai trò của các già làng, trưởng bản, người có uy tín, các tổ tự quản về an ninh trật tự ở cơ sở.
5.4. Nhóm giải pháp về đấu tranh trên không gian mạng
Một là, tăng cường lực lượng, nâng cao kỹ năng, nghiệp vụ cho lực lượng chuyên trách và lực lượng tham gia đấu tranh trên không gian mạng (lực lượng 47). Trang bị các phương tiện, công cụ kỹ thuật hiện đại để rà quét, phát hiện, ngăn chặn, xử lý tin giả, tin xấu độc.
Hai là, chủ động cung cấp thông tin chính thống, đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền, tạo ra luồng thông tin tích cực, lấn át, đẩy lùi thông tin xấu độc. Xây dựng các chuyên trang, chuyên mục, kênh truyền thông trên các nền tảng mạng xã hội phổ biến (Facebook, YouTube, TikTok, Zalo…) với nội dung phong phú, hấp dẫn, dễ tiếp cận.
Ba là, tăng cường hợp tác quốc tế trong đấu tranh phản bác DBHB trên không gian mạng, chia sẻ thông tin, kinh nghiệm, phối hợp xử lý các vụ việc liên quan đến yếu tố nước ngoài.
5.5. Nhóm giải pháp về phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và nhân dân
Một là, phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội (Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh, Liên đoàn Lao động…) trong việc tuyên truyền, vận động đoàn viên, hội viên và các tầng lớp nhân dân nâng cao cảnh giác, tích cực tham gia đấu tranh phản bác DBHB.
Hai là, xây dựng các mô hình, điển hình tiên tiến trong đấu tranh phản bác DBHB trên ba mặt trận giáo dục, văn hóa, an ninh. Tổ chức sơ kết, tổng kết, nhân rộng các mô hình hiệu quả, cách làm hay, sáng tạo.
Ba là, thực hiện tốt phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng” trong mọi chủ trương, chính sách liên quan đến bảo vệ an ninh, giữ gìn trật tự, phát triển văn hóa, giáo dục. Làm cho mỗi người dân thực sự là một “chiến sĩ” trên mặt trận đấu tranh phản bác DBHB.
6. Kết luận
Nhận diện và phản bác chiến lược “diễn biến hòa bình” trên mặt trận giáo dục, văn hóa, an ninh là một nhiệm vụ chiến lược, cấp bách, thường xuyên, lâu dài của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta. Đối với tỉnh Tuyên Quang - một tỉnh giàu truyền thống cách mạng, địa bàn chiến lược về quốc phòng - an ninh - nhiệm vụ này càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Qua phân tích thực tiễn sinh động trên địa bàn tỉnh, có thể thấy các thế lực thù địch đang ngày đêm tìm cách chống phá, với những thủ đoạn hết sức tinh vi, xảo quyệt, đặc biệt trên không gian mạng. Tuy nhiên, dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Tỉnh ủy, sự chỉ đạo quyết liệt của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, đặc biệt là sự tiên phong, gương mẫu, trách nhiệm cao của đội ngũ cán bộ, đảng viên, công tác nhận diện, đấu tranh phản bác DBHB trên ba mặt trận trọng yếu đã đạt được nhiều kết quả tích cực, góp phần quan trọng giữ vững ổn định chính trị - xã hội, bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trên địa bàn tỉnh.
Để nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác này trong giai đoạn tới, cần tiếp tục quán triệt sâu sắc các chủ trương, nghị quyết của Đảng, triển khai đồng bộ, quyết liệt các nhóm giải pháp đã đề ra, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và nhân dân, lấy “giáo dục làm nền tảng, lấy văn hóa làm sức mạnh nội sinh, lấy an ninh làm trụ đỡ”. Mỗi cán bộ, đảng viên, mỗi người dân Tuyên Quang cần nêu cao tinh thần cảnh giác, chủ động, sáng tạo, kiên quyết đấu tranh, góp phần xây dựng quê hương “Thủ đô kháng chiến” ngày càng giàu đẹp, văn minh, xứng đáng là “điểm tựa” vững chắc bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Đảng Cộng sản Việt Nam (2018), Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22 tháng 10 năm 2018 của Bộ Chính trị “Về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới”.
2. Đảng Cộng sản Việt Nam (2021), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội.
3. Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, Tập 5, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội.
4. Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, Tập 8, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội.
5. Báo Tuyên Quang điện tử (2025), “Tạo ‘thế trận lòng dân’ vững chắc”, đăng ngày 31 tháng 10 năm 2025.
6. Báo Tuyên Quang điện tử (2025), “Xử lý nghiêm cán bộ, giảng viên có biểu hiện lệch lạc trên mạng xã hội”, đăng ngày 15 tháng 11 năm 2025.
7. Báo Tuyên Quang điện tử (2026), “Phát hiện, ngăn chặn kịp thời hoạt động lợi dụng lễ hội truyền thống để tuyên truyền nội dung xấu”, đăng ngày 20 tháng 3 năm 2026.
8. Báo Quân đội nhân dân (2026), “Giữ vững biên cương, xây ‘thế trận lòng dân’ từ sức trẻ”, đăng ngày 26 tháng 3 năm 2026.
9. Cổng thông tin Đảng bộ tỉnh Tuyên Quang (2025), “Nghị quyết số 30-NQ/TU ngày 04 tháng 12 năm 2025 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về nâng cao chất lượng công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, rèn luyện đạo đức cách mạng trong cán bộ, đảng viên giai đoạn 2026-2030”.
10. Tạp chí Cộng sản (2025), “Phát huy ý chí tự lực, tự cường của đồng bào các dân tộc tỉnh Hà Giang và Tuyên Quang trong kỷ nguyên mới”, số chuyên đề tháng 12 năm 2025.
11. Báo Tuyên Quang điện tử (2026), “Tập huấn nghiệp vụ công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng năm 2026”, đăng ngày 07 tháng 4 năm 2026.
12. Báo Tuyên Quang điện tử (2026), “Chủ động đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới”, đăng ngày 26 tháng 2 năm 2026.
13. Ủy ban nhân dân tỉnh Tuyên Quang (2025), Báo cáo tổng kết công tác văn hóa, thể thao và du lịch năm 2025, Tuyên Quang.
NGUYỄN THỊ GẤM - Đảng viên CB tổ 15, Phường Hà Giang 2
